Op 16 september 1979 brengt het nieuwe label Sugar Hill Records een plaat uit die de muziekgeschiedenis voorgoed zal veranderen. Het nummer Rapper's Delight van The Sugarhill Gang wordt vaak gezien als de eerste rapsingle die wereldwijd een groot publiek bereikt. Achter dat moment speelt één vrouw een zeer belangrijke rol: Sylvia Robinson.

Robinson had al een lange carrière achter de rug voordat ze de muziekwereld veranderde. In de jaren vijftig scoorde ze samen met Mickey Baker een hit als het duo Mickey & Sylvia met het nummer Love Is Strange. Later had ze ook solo succes met Pillow Talk, een soulklassieker uit 1973. Maar haar grootste invloed zou pas komen toen ze zich achter de schermen ging bezighouden met produceren en het runnen van een label.

Van Harlem naar de hitlijsten

Robinson begon haar carrière als tiener in Harlem, waar ze op haar veertiende al blues zong en op haar zestiende een contract tekende bij Savoy Records. Daar ontmoette ze gitarist Mickey Baker, met wie ze als duo Mickey & Sylvia optrad. Hun hit "Love Is Strange" uit 1956 beleefde een tweede leven in de jaren tachtig dankzij de film Dirty Dancing. Robinson was niet alleen het gezicht van het duo, ze was ook de architect ervan. Ze interpoleerde een Bo Diddley-riff, herschreef de tekst en voegde de flirterige dialoog toe die het nummer zo memorabel maakte. De credits gingen echter grotendeels naar anderen.

Dat patroon zou haar hele carrière terugkeren. In 1960 produceerde ze een sessie voor zanger Joe Jones bij Roulette Records, waarvan het resultaat de top 3 van de Billboard Hot 100 haalde, maar haar naam stond nergens op de credits. Ook haar bijdrage aan de eerste Grammy-genomineerde single van Ike & Tina Turner bleef onerkend. Ze betaalde de sessie, leerde Tina het nummer en speelde zelf gitaar op de track, maar de credits gingen naar Sue Records eigenaar Juggy Murray.

Het moment waarop alles veranderde

In 1979 bezocht Robinson een feestje in de Sugar Hill-wijk in Harlem waar ze voor het eerst rappers hoorde optreden. MC’s praatten ritmisch over de muziek terwijl het publiek enthousiast reageerde. Ze besefte meteen dat hier iets nieuws ontstond en besloot het concept op plaat te zetten.

Robinson bracht daarvoor drie jonge rappers samen: Wonder Mike, Big Bank Hank en Master Gee. Zo ontstond The Sugarhill Gang. In de studio liet ze haar band het basloopje naspelen van Good Times van Chic, waarover de rappers hun “rhythmic verses” deden, zoals in het toenmalige persbericht werd omschreven.

Het succes kwam niet meteen. In eerste instantie sloeg het nummer nauwelijks aan en duurde het ruim drie maanden voordat het ergens in een hitlijst verscheen. Maar toen het eenmaal begon te lopen, groeide het nummer uit tot een fenomeen. Uiteindelijk werden er alleen al in de Verenigde Staten meer dan twee miljoen singles verkocht.

Het nunmer kende ook een controversiële kant. Voor het gebruik van de baslijn van Good Times was geen toestemming gevraagd aan de componisten Nile Rodgers en Bernard Edwards. Er werd gedreigd met een rechtszaak, maar uiteindelijk werd er een schikking getroffen. Als onderdeel van de nieuwe afspraken werden Rodgers en Edwards genoemd als componisten en kregen ze een deel van de royalties.

Ook in Nederland werd Rapper’s Delight een hit: vanaf 2 februari 1980 stond het drie weken op nummer één in de Nederlandse Top 40.

De geboorte van een industrie

Rapper’s Delight bleek geen eenmalig succes. Robinson bouwde haar label uit tot een van de belangrijkste onafhankelijke labels van de vroege hiphop. Ze tekende acts als Grandmaster Flash and the Furious Five en produceerde in 1982 hun track The Message, een van de meest invloedrijke nummers ooit in hiphop. De track die voor het eerst hiphop gebruikte om sociale problemen te beschrijven.

Robinson was niet alleen een uitstekende producer met een uitzonderlijk muzikaal oor, ze was ook een visionair. Ze was de eerste die de dj als muzikant erkende, met het baanbrekende "The Adventures of Grandmaster Flash on the Wheels of Steel" uit 1981, het eerste nummer ooit met scratching op plaat. Ze tekende ook ooit een groep uit East Orange in New Jersey die later zou uitgroeien tot Naughty by Nature.

Met Sugar Hill Records legde Robinson zo de basis voor een industrie die later miljarden waard zou worden. Volgens muziekhistorici maakte haar label hiphop voor het eerst commercieel levensvatbaar en inspireerde het latere onafhankelijke labels.

De eerste vrouwen in hiphop

Sugar Hill Records bood ook ruimte aan vrouwelijke artiesten. Zo tekende Robinson het trio The Sequence, waarin onder meer zangeres Angie Stone zat. Hun single Funk You Up uit 1979 werd een van de eerste grote hiphoptracks van een vrouwengroep en groeide uit tot een veelgesamplede klassieker.

Het nummer komt terug in tracks als Keep Their Heads Ringin' van Dr. Dre, Jimmy van Boogie Down Productions, Unga Bunga Bunga van Flavor Flav, Make It Ruff, Make It Smooth van Ice Cube en Don't Stop, Keep Going van Tha Dogg Pound. Het bleef echter niet bij hiphop, want het nummer werd later ook gebruikt door artiesten als Katy Perry, En Vogue en Chris Brown.

De erfenis van de ‘Mother of Hip-Hop’

Sylvia Robinson overleed op 29 september 2011 aan hartfalen. In de jaren zestig was ze al een van de eerste vrouwelijke muziekproducers én een van de eerste vrouwen die een platenlabel oprichtte. Haar werk bij Sugar Hill Records leverde haar de titel 'The Mother of Hip-Hop' op. De rechten op haar levensverhaal zijn inmiddels gekocht door filmproducent Paula Wagner, die zegt: het is niet alleen een verhaal over vrouwelijke kracht in een door mannen gedomineerde muziekwereld, maar ook over hoe één vrouw met talent en doorzettingsvermogen een hele muzikale beweging heeft voortgebracht.

Haar naam ontbreekt in de meeste overzichten van hiphopgeschiedenis, maar de impact van haar werk is onmiskenbaar. Van Def Jam tot Top Dawg Entertainment, van Grandmaster Flash tot Drake en elke rapper die vandaag de dag een platenlabel lanceert, staat op de schouders van de vrouw die als eerste geloofde dat rappen op plaat de wereld kon veroveren.